Kończysz pracę u holenderskiego pracodawcy i nie wiesz, jaki dokument potwierdzi Twój staż oraz zakres obowiązków? W Holandii nie funkcjonuje dokładny odpowiednik polskiego świadectwa pracy, ale możesz otrzymać getuigschrift, czyli zaświadczenie wystawiane przez pracodawcę na żądanie pracownika. Wyjaśniam, co powinien zawierać ten dokument, jak o niego poprosić, czym różni się od innych zaświadczeń i jakie dokumenty zachować po powrocie do Polski.
Najważniejsze informacje o dokumencie po zakończeniu pracy
- Getuigschrift jest holenderskim odpowiednikiem zaświadczenia o przebiegu zatrudnienia.
- Pracodawca wystawia go na wniosek pracownika, a nie automatycznie.
- Dokument powinien zawierać między innymi stanowisko, zakres pracy, wymiar czasu oraz daty zatrudnienia.
- Ocena pracy i sposób zakończenia umowy trafiają do zaświadczenia tylko na żądanie pracownika.
- Getuigschrift nie zastępuje formularza PD U1, jaaropgave ani werkgeversverklaring.
Co w Holandii zastępuje polskie świadectwo pracy
Najbliższym odpowiednikiem polskiego świadectwa pracy jest w Holandii getuigschrift. To dokument opisujący zatrudnienie, który pracodawca powinien wydać, gdy pracownik poprosi o niego przy zakończeniu umowy. Najważniejsza różnica polega na tym, że w Holandii dokument nie jest zwykle przekazywany automatycznie każdej osobie odchodzącej z firmy.
W praktyce oznacza to prostą rzecz. Jeżeli kończysz pracę, sam poproś o getuigschrift, najlepiej jeszcze przed ostatnim dniem zatrudnienia albo bezpośrednio po nim. Dotyczy to zarówno umowy na czas określony, umowy stałej, jak i pracy przez agencję, choć w tym ostatnim przypadku dokument powinien wystawić podmiot, z którym faktycznie masz umowę.
Zaświadczenie może przydać się przy rekrutacji, szczególnie gdy przyszły pracodawca chce potwierdzić stanowisko i okres pracy. Nie jest jednak tym samym co referencje. Referentie to opinia lub rozmowa z poprzednim przełożonym, a jej wystawienie nie jest takim samym obowiązkiem ustawowym jak przygotowanie getuigschrift na wniosek pracownika.
Jakie informacje powinny znaleźć się w getuigschrift
Podstawowa wersja dokumentu powinna być konkretna i zgodna z rzeczywistością. Holenderskie przepisy przewidują, że należy w nim wskazać rodzaj wykonywanej pracy, wymiar czasu pracy oraz datę rozpoczęcia i zakończenia zatrudnienia.
| Informacja | Czy powinna być w dokumencie | Praktyczne znaczenie |
|---|---|---|
| Stanowisko i rodzaj wykonywanej pracy | Tak | Potwierdza, czym faktycznie zajmował się pracownik. |
| Wymiar czasu pracy | Tak | Pokazuje liczbę godzin dziennie lub tygodniowo. |
| Data rozpoczęcia i zakończenia pracy | Tak | Potwierdza długość zatrudnienia. |
| Ocena sposobu wykonywania obowiązków | Na żądanie | Może pomóc podczas rekrutacji, ale pracodawca powinien opisać ją rzetelnie. |
| Sposób zakończenia umowy | Na żądanie | Wskazuje, czy umowa wygasła, została rozwiązana lub zakończyła się za porozumieniem. |
| Powód wypowiedzenia przez pracodawcę | Na żądanie | Może mieć znaczenie przy wyjaśnianiu sytuacji zawodowej. |
Nie zakładałbym, że dłuższy dokument zawsze będzie lepszy. Przy zwykłej rekrutacji często wystarcza neutralne potwierdzenie stanowiska i dat. Jeżeli jednak odchodzisz po konflikcie albo obawiasz się nieprecyzyjnej opinii, poproś o wersję rzeczową, bez ogólników i ocen, których nie da się obronić.
Pracodawca nie powinien wpisywać informacji nieprawdziwych ani przedstawiać przebiegu zatrudnienia w sposób celowo mylący. Jeżeli prosisz o ocenę pracy, dobrze jest doprecyzować, że oczekujesz informacji zgodnej z dokumentacją i faktycznie wykonywanymi obowiązkami.
Jak poprosić pracodawcę o dokument krok po kroku
Najbezpieczniej złożyć wniosek pisemnie, na przykład e-mailem do działu HR, przełożonego lub agencji pracy. Dzięki temu zostaje ślad, że dokument został zamówiony, a Ty możesz łatwo wykazać, kiedy wysłałeś prośbę. Nie musisz pisać długiego pisma.
- Podaj imię i nazwisko oraz nazwę pracodawcy.
- Wskaż stanowisko i okres zatrudnienia.
- Poproś o wystawienie getuigschrift w języku niderlandzkim lub angielskim.
- Dodaj, czy chcesz, aby dokument zawierał ocenę pracy i sposób zakończenia umowy.
- Poproś o przesłanie dokumentu w PDF oraz, jeśli to możliwe, w wersji papierowej.
Możesz użyć takiej wiadomości po niderlandzku:
Geachte heer/mevrouw,
Graag ontvang ik een getuigschrift van mijn dienstverband bij [nazwa firmy]. Ik was werkzaam als [stanowisko] van [data rozpoczęcia] tot en met [data zakończenia]. Wilt u in het getuigschrift mijn functie, werkzaamheden, arbeidsduur en de begin- en einddatum van het dienstverband vermelden?
Met vriendelijke groet,
[imię i nazwisko]
Jeżeli chcesz otrzymać także ocenę pracy, dopisz prośbę o opgave van de wijze waarop ik mijn werkzaamheden heb verricht. Gdy zależy Ci na informacji o zakończeniu umowy, poproś o wijze waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd. Te elementy nie muszą pojawić się w podstawowej wersji, jeśli o nie nie poprosisz.
Nie ma jednej uniwersalnej daty, w której każda firma musi automatycznie przekazać ten dokument. Z mojego punktu widzenia najlepiej wystąpić o niego od razu, ponieważ po kilku miesiącach trudniej dotrzeć do właściwej osoby, zwłaszcza gdy pracowałeś przez pośrednika albo firma zmieniła dział kadr.
Getuigschrift to nie jedyny dokument po pracy w Holandii
Polacy często używają określenia „świadectwo pracy” wobec kilku różnych dokumentów. To prowadzi do nieporozumień, bo każdy z nich potwierdza coś innego. Przed zakończeniem zatrudnienia sprawdź, czego dokładnie wymaga urząd, bank, wynajmujący albo nowy pracodawca.
| Dokument | Do czego służy | Kiedy go potrzebujesz |
|---|---|---|
| Getuigschrift | Potwierdza stanowisko, rodzaj pracy, wymiar czasu i okres zatrudnienia. | Przy rekrutacji lub dokumentowaniu przebiegu pracy. |
| Werkgeversverklaring | Potwierdza dochód, rodzaj umowy i czasem zamiar jej przedłużenia. | Przy kredycie hipotecznym, wynajmie mieszkania lub ocenie zdolności finansowej. |
| Jaaropgave | Pokazuje roczny dochód i pobrane zaliczki podatkowe. | Przy rozliczeniu podatku i sprawach finansowych. |
| Loonstrook | Jest odcinkiem wypłaty z informacją o wynagrodzeniu i potrąceniach. | Do potwierdzenia wypłat, godzin i składek. |
| PD U1 | Potwierdza okresy ubezpieczenia i zatrudnienia dla celów zasiłku dla bezrobotnych. | Przy ubieganiu się o zasiłek w innym kraju UE, w tym w Polsce. |
Przykładowo bank może poprosić o werkgeversverklaring, a nie o getuigschrift. Ten pierwszy dokument dotyczy głównie dochodu i stabilności zatrudnienia, dlatego samo zaświadczenie o stanowisku nie wystarczy. Z kolei jaaropgave nie potwierdza dokładnie dat rozpoczęcia i zakończenia każdej umowy.
Jeżeli wracasz do Polski i chcesz ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, zainteresuj się formularzem PD U1. W Holandii wydaje go UWV. Wniosek można składać najwcześniej 4 tygodnie przed zakończeniem pracy, a oczekiwanie na dokument może potrwać około 6-8 tygodni. Getuigschrift warto dołączyć do własnej dokumentacji, ale nie zastępuje on PD U1.
Co zrobić, gdy pracodawca odmawia albo wpisze błąd
Najpierw wyślij ponowną prośbę i powołaj się na wcześniejszą wiadomość. Napisz konkretnie, że prosisz o wydanie getuigschrift w związku z zakończeniem umowy, oraz wyznacz rozsądny termin odpowiedzi, na przykład 7 dni roboczych. Zachowaj korespondencję, umowę, paski wypłat i dokument potwierdzający zakończenie pracy.
Jeśli otrzymasz dokument z błędnymi datami albo nieprawidłowym stanowiskiem, poproś o korektę na piśmie. Szczególnie dokładnie sprawdź okres zatrudnienia, ponieważ pomyłka o kilka tygodni może później utrudnić potwierdzenie stażu lub wyjaśnianie historii ubezpieczenia.
Gdy firma nadal odmawia, możesz skonsultować sprawę z prawnikiem prawa pracy, związkiem zawodowym albo punktem pomocy dla pracowników migrantów. Jeżeli dokument zawiera świadomie fałszywe lub szkodliwe informacje, sytuacja może mieć konsekwencje prawne dla pracodawcy. Nie zaczynałbym jednak od ostrego tonu. Rzeczowa wiadomość i kompletna dokumentacja często rozwiązują problem szybciej niż groźby.
Osobną uwagę zachowaj przy pracy przez agencję. Firma, w której faktycznie wykonywałeś obowiązki, może nie być Twoim formalnym pracodawcą. W takim przypadku poproś o getuigschrift agencję, a od firmy użytkownika możesz dodatkowo uzyskać krótkie potwierdzenie stanowiska, zakresu zadań i okresu wykonywania pracy.
Co zachować po zakończeniu zatrudnienia za granicą
Nie ograniczaj się do jednego dokumentu. Po pracy w Holandii przechowuj w jednym folderze elektronicznym umowy, aneksy, loonstroken, jaaropgave, getuigschrift oraz korespondencję dotyczącą zakończenia zatrudnienia. Przy kilku agencjach lub kolejnych kontraktach taki porządek oszczędza sporo czasu.
Jeżeli dokument ma zostać wykorzystany w Polsce, zapytaj konkretną instytucję, czy potrzebuje tłumaczenia przysięgłego. Czasem wystarczy dokument po angielsku, ale urząd może wymagać tłumaczenia z niderlandzkiego. Nie zamawiałbym przekładu w ciemno, dopóki nie wiadomo, gdzie dokument będzie składany i w jakiej formie.
Przy ubieganiu się o świadczenia sprawdź również, czy potrzebujesz potwierdzenia okresów ubezpieczenia, a nie tylko historii zatrudnienia. To właśnie dlatego PD U1, getuigschrift i werkgeversverklaring pełnią różne funkcje, nawet jeśli wszystkie bywają potocznie nazywane zaświadczeniem o pracy.
Jeden e-mail może oszczędzić wiele późniejszych formalności
Najważniejsza zasada jest prosta. Po zakończeniu pracy w Holandii nie czekaj na automatyczne świadectwo, tylko poproś pracodawcę o getuigschrift i sprawdź, czy zawiera prawidłowe daty, stanowisko oraz wymiar czasu pracy. Równocześnie zbierz dokumenty płacowe i, jeśli planujesz powrót do Polski, odpowiednio wcześnie zawnioskuj o PD U1.
Tak przygotowany komplet nie daje gwarancji przyznania zasiłku ani zatrudnienia, ale znacznie ułatwia potwierdzenie Twojej historii zawodowej. W sprawach pracowniczych najwięcej problemów powoduje nie brak praw, lecz brak dokumentów, dlatego warto zadbać o nie jeszcze wtedy, gdy kontakt z byłym pracodawcą jest łatwy.
